18314 lượt xem

Ung thư ở người trẻ tuổi, nguyên nhân do đâu?

Ung thư thường gặp nhất ở người lớn tuổi, từ sau tuổi 40 trở đi, là do kết quả của quá trình lão hóa dẫn tới những sai sót trong việc phát triển và phân chia tế bào. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều người trẻ tuổi cũng mắc ung thư. Vậy nguyên nhân gây ung thư ở người trẻ tuổi có khác gì so với người lớn tuổi? Và làm thế nào để phòng ngừa?

Các bệnh ung thư thường gặp ở người trẻ tuổi 

Ung thư ở người trẻ tuổi

Ung thư có thể xảy ra ở người trẻ tuổi, nhưng loại bệnh ung thư và nguyên nhân khác so với ung thư ở người lớn tuổi.

Ung thư bắt đầu khi các tế bào bắt đầu phát triển và phân chia ngoài tầm kiểm soát. Các tế bào bất thường không chết đi và tích tụ lại ngày càng nhiều, tạo thành khối u và có khả năng lây lan sang các khu vực các của cơ thể, gọi là di căn.

Ung thư ở người trẻ tuổi được xác định là từ 20 – 39 tuổi. Các bệnh ung thư mà người trẻ tuổi thường mắc cũng rất khác so với ung thư ở người lớn tuổi. Nếu như người lớn tuổi thường dễ mắc các ung thư như: ung thư phổi, đại trực tràng, vú (nữ), dạ dày, tuyến tiền liệt (nam), v.v. thì ở người trẻ tuổi, bệnh phổ biến nhất là:

  • Ung thư vú
  • U lympho (không Hodgkin và Hodgkin)
  • U ác tính (ung thư da)
  • Sacôm (ung thư mô liên kết như cơ và xương)
  • Ung thư đường sinh dục nữ (cổ tử cung và buồng trứng)
  • Ung thư tuyến giáp
  • Ung thư tinh hoàn
  • Ung thư đại trực tràng
  • Bệnh bạch cầu
  • U não và tủy sống

Trong số đó, bệnh bạch cầu và u lympho phổ biến hơn ở những người dưới 25 tuổi, ung thư vú, cổ tử cung, đại trực tràng thường gặp hơn ở người sau 25 tuổi.

Nguyên nhân gây ung thư ở người trẻ tuổi

Tiêm vắc xin phòng ngừa ung thư cổ tử cung

Tiêm phòng vắc xin HPV giúp chị em phụ nữ chống lại ung thư cổ tử cung.

Ở người lớn tuổi, gen thay đổi dẫn tới ung thư thường là kết quả của một quá trình lâu dài do những thói quen sống như ăn uống không lành mạnh, hút thuốc lá trong thời gian dài, uống nhiều bia rượu, lười vận động, thừa cân, tiếp xúc với ô nhiễm không khí hoặc hóa chất, bức xạ, v.v. . Ngoài ra, một yếu tố nguy cơ khác là do đột biến gen thừa hưởng từ cha mẹ. Ví dụ như đột biến gen BRCA , làm tăng nguy cơ ung thư vú và một số bệnh ung thư khác; Đột biến gen APC làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng.

Các yếu tố nguy cơ trên phải mất nhiều năm để hình thành ung thư, vì vậy chúng không được coi là nguy cơ chính đối với các bệnh ung thư ở người trẻ tuổi. Do đó, ung thư ở người trẻ ít liên quan tới yếu tố lối sống và môi trường.

Nguyên nhân chính gây ung thư ở người trẻ tuổi:

  • Thay đổi gen: diễn ra từ rất sớm, thậm chí ngay từ khi còn là bào thai hoặc thừa kế gen đột biến từ cha mẹ, làm tăng nguy cơ ung thư.
  • Tiếp xúc với tia cực tím (UV) từ mặt trời làm tăng nguy cơ u ác tính và các bệnh ung thư da khác.
  • Nhiễm trùng với một số loại vi rút u nhú ở người (HPV) làm tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung và một số bệnh ung thư khác.
  • Nhiễm vi rút suy giảm miễn dịch ở người (HIV) làm tăng nguy cơ ung thư hạch không Hodgkin, Kaposi sarcoma và một số bệnh ung thư khác.
  • Điều trị bằng hóa trị hoặc xạ trị cho một số bệnh ung thư ở trẻ em có thể làm tăng nguy cơ mắc loại ung thư thứ hai, đặc biệt là bệnh bạch cầu sau này.

Cách phòng ngừa ung thư ở người trẻ tuổi

Sàng lọc ung thư ở người trẻ tuổi

Sàng lọc một số bệnh ung thư thường gặp là việc cần thiết để bảo vệ sức khỏe, nhất là những người có nguy cơ mắc ung thư cao.

Hầu hết các bệnh ung thư ở những người trẻ tuổi, dưới 40 không có nguyên nhân chính xác, nhiều trường hợp ung thư là do những thay đổi gen xảy ra ngẫu nhiên bên trong tế bào. Do vậy, không thể ngăn chặn tất cả. Tuy nhiên việc sàng lọc định kỳ có thể giúp ngăn ngừa hoặc phát hiện sớm 1 số bệnh ung thư hiệu quả.

Sàng lọc ung thư là việc thực hiện các xét nghiệm đặc biệt cho những người chưa có bất kỳ triệu chứng nào nhằm mục đích phát hiện ra ung thư ở giai đoạn sớm. Khi đó, hầu hết các bệnh ung thư đều có thể chữa khỏi. Đặc biệt, sàng lọc ung thư cổ tử cung và đại trực tràng có thể giúp tìm ra một số thay đổi tiền ung thư trước khi chúng có cơ hội trở thành ung thư. Nguy cơ ung thư cổ tử cung tăng lên từ độ tuổi 20-30, do vậy các chuyên gia ung bướu khuyến cáo phụ nữ nên bắt đầu sàng lọc ung thư cổ tử cung từ năm 21 tuổi cho tới 65 tuổi.

Xem thêm: Cách phát hiện sớm ung thư cổ tử cung

Ung thư đại trực tràng cũng được khuyến khích nên sàng lọc định kỳ cho những người trẻ tuổi có nguy cơ cao như tiền sử gia đình mắc ung, có điều kiện di truyền nhất định như hội chứng đa polyp di truyền, … Bên cạnh đó, bạn có thể tham khảo sàng lọc một số loại ung thư khác như: ung thư vú, ung thư tuyến giáp, v.v. để phát hiện bệnh sớm và điều trị dễ dàng.

Xem thêm: Sàng lọc ung thư đại trực tràng

Ngoài việc sàng lọc ung thư, tiêm phòng một số loại Vắc-xin cũng giúp ngăn ngừa ung thư hiệu quả. Chẳng hạn, tiêm phòng vắc xin HPV ở bé gái từ 9-26 tuổi có thể giúp phòng ngừa ung thư cổ tử cung và các bệnh ung thư đường sinh dục khác; Tiêm phòng viêm gan B có thể giúp phòng ngừa ung thư gan.

Bên cạnh đó, mặc dù yếu tố nguy cơ liên quan tới lối sống và môi trường không ảnh hưởng lớn đến nguy cơ ung thư ở người trẻ tuổi, nhưng sẽ làm tăng nguy cơ ung thư khi chúng ta già đi, vì vậy ngay từ bây giờ, mỗi người cần rèn luyện một thói quen sống lành mạnh để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh ung thư:

  • Không hút thuốc
  • Duy trì cân nặng khỏe mạnh bằng chế độ ăn uống, tập thể dục hợp lý
  • Hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, luôn có biện pháp bảo vệ da khi ra ngoài nắng
  • Hạn chế quan hệ với nhiều người, quan hệ an toàn với bao cao su để giảm nguy cơ lây nhiễm HPV và HIV…

Phát hiện sớm ung thư là chìa khóa duy nhất giúp điều trị dễ dàng, chữa khỏi bệnh. Chính vì vậy, việc sàng lọc ung thư định kỳ là việc cần thiết để tìm ra bệnh ở giai đoạn đầu, khi chưa có triệu chứng nào. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc hiện nay đã xây dựng rất nhiều gói khám sàng lọc ung thư, dành cho nhiều lứa tuổi khác nhau. Trong đó, gói tầm soát ung thư cơ bản được khuyến khích cho những người trẻ tuổi, giúp phát hiện những bệnh ung thư thường gặp nhất. Xem Tại đây.